2019: een bewogen buitenreclamejaar

2019 is bijna voorbij, een mooie gelegenheid dus om een aantal belangrijke gebeurtenissen in ons vakgebied te benoemen. Voor degenen die niet het hele artikel lezen: wij wensen u prettige feestdagen en alvast een gezond en succesvol nieuw buitenreclamejaar.
Mediabestedingen blijven in de lift
Hoewel er nog geen cijfers zijn over de mediabestedingen van 2019 hebben wij de sterke indruk dat 2019 voor de meeste exploitanten een bijzonder goed jaar is geweest. De economie bleef groeien en de buitenreclame groeide mee. Het aandeel van 2m2-reclame (‘abri-reclame’) blijft onverminderd hoog (circa 60% van alle bestedingen), maar ook reclamemasten blijven een belangrijk medium.
Digitaal in hoogste versnelling
Daar waar andere media toch veel last houden van online bestedingen, kan OOH profiteren van de snelle groei van digitale objecten. Langs snelwegen, maar ook in steden zien we steeds meer digitale reclamevormen. Elke plek waar veel mensen komen en/ of langere tijd verblijven zijn hubs geworden vol met schermen. Adverteerders kunnen dus steeds beter en gerichter buitenreclame gebruiken.
In Amsterdam heeft CS Digital Media de Ring- en Oostlijn voorzien van hoogwaardige digitale schermen, JCDecaux is druk bezig met de opbouw van de digitale schermen in Rotterdam en Den Haag en Clear Channel (samen met RBL Outdoor) heeft Utrecht voorzien van diverse grotere en kleinere digitale schermen.
Langs snelwegen worden nog steeds analoge reclamemasten omgebouwd naar led, kleinere gemeenten krijgen langs invalswegen digitale informatieborden en zelfs lichtmastreclames worden nu in Rotterdam, Utrecht en Amsterdam al deels digitaal uitgevoerd.
Regelgeving in ontwikkeling
De groei van digitaal vraagt ook om betere regelgeving. Voor wat betreft lichtintensiteit hanteren de meeste gemeenten het beleid van de NSVV (Richtlijn Lichthinder). Discussie wordt er gevoerd over het toestaan van bewegende beelden en animatie. Amsterdam heeft zelfs het gebruik van bewegend beeld verboden, juist om rust te creëren in de openbare ruimte. In de meeste steden wordt echter bewegend beeld in voetgangersgebieden wel toegestaan.
Exploitanten, mediabureaus en adverteerders hebben via het IAB een mooie en duidelijke position paper geschreven over digital out-of-home. Maar er is nog geen duidelijke aansluiting met regelgeving vanuit de overheid/ gemeenten. Hier valt nog terrein te onderzoeken en te winnen.
Sedum sedum en nog meer sedum
De plaatsing van bushokjes in Utrecht met sedum ging eerst zonder veel aandacht, maar na publicaties in internationale kranten en insta-posts van influencers (Doutzen Kroes bv) bleek het een gouden greep geweest te zijn. Bijen hebben een huisje in de stad gekregen, de abri bleek een middel om duurzaamheid te tonen en burgers worden blij van een groen dak. Utrecht werd overstelpt met nationale en internationale aandacht (recent zelfs nog een prijs gekregen). Vele gemeenten willen nu ook sedum op de bushokjes. De abri’s in Nieuwegein, provincie Utrecht en Gouda worden binnenkort voorzien van groene daken en we verwachten dat nog vele steden zullen volgen.
Analoge billboards worden vervangen door digitale 6,5m2 led schermen
Exploitanten van buitenreclame hebben jaren grote verliezen geleden op de analoge billboards. Adverteerders verlieten het medium, maar contracten met hoge afdrachten liepen nog jaren door. Inmiddels zijn de meeste contracten geëxpireerd. Voorzichtig zien we nu weer groei ontstaan in billboard. Maar dan in een digitale vorm en meestal staand (‘portrait’). Exploitanten kunnen hiermee campagnes op het 2m2 -formaat ook makkelijk doorplaatsen. We verwachten dat steeds meer steden dit soort objecten gaan krijgen. In Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Amsterdam staan ze al, in Ede, Almelo en Diemen worden ze komend jaar geplaatst.
Groei en consolidatie bij exploitanten
Never a dull moment in exploitantenland zeggen we wel eens bij NABB. Opvallend vinden wij de snelle groei van Hillenaar Outdoor. Jeroen Hillenaar en collega’s zijn een paar jaar na hun vertrek bij Clear Channel (dat ze zelf oorspronkelijk gestart zijn) weer opnieuw begonnen en hebben inmiddels een flinke positie opgebouwd. Suurland Outdoor is verkocht aan een private investor en Centercom heeft de digitale exploitant van billboards Bereik gekocht.
De belangrijkste en grootste overname vond plaats door het Engelse Ocean Outdoor. Deze digitale reus kocht gelijktijdig Interbest Reclamemasten en Ngage Media. Daarnaast nam dit bedrijf ook de reclamemasten van Beyond Outdoor en Clear Channel over. Wij schatten dat dit bedrijf na Exterion Media en JCDecaux inmiddels de derde plek van Clear Channel (qua omzet) heeft overgenomen. Exterion Media nam het tankstation netwerk van MMD Media over.
NS verliest rechtszaak
Al vele jaren geleden startte JCDecaux een procedure tegen de NS, omdat de Europese regels voor openbaar aanbesteden niet gevolgd zouden zijn. Na een jarenlange procedure stelde het Gerechtshof JCDecaux op de belangrijkste punten in het gelijk. In andere woorden, de NS had moeten aanbesteden. De rechterlijke uitspraak heeft grote gevolgen: vanaf 1 december zijn alle reclamevitrines op de stations ‘leeg’. Dat betekent witte vakken in de analoge vitrines en de digitale reclamevitrines staan op zwart, waardoor de huidige exploitant (Exterion Media) dit voor adverteerders aantrekkelijke medium niet meer mag verkopen.
Verlies van een paar belangrijke buitenreclame mensen
Onverwacht zijn ons dit jaar een drietal mannen ontvallen: René Bubberman, ontwerper van bijzonder veel abri’s en ander straatmeubilair, Jan Wichers, commercieel directeur en mede-eigenaar van Hillenaar Outdoor en Michael Hoffman, eigenaar van Hoffman Outdoor Media.

Herinvoering reclamebelasting Amsterdam

Reclamebelasting wordt niet in veel gemeenten geheven – de meeste gemeenten proberen juist de regel- en administratieve lastendruk te verminderen. De Amsterdamse gemeenteraad heeft echter in november besloten per 1 januari 2020 weer belasting op buitenreclame te heffen. De coalitie vindt dat aan de druk op openbare ruimte een prijs verbonden moet worden. De gemeente meldt hierover: “We doen het om reclame op straat terug te dringen en het commercieel gebruik van de ruimte te belasten.” De reclamebelasting leverde de stad destijds jaarlijks circa €7 miljoen op, maar de verwachting is nu dat dit kan oplopen tot circa €9 miljoen.
Reclamebelasting geldt voor alle uitingen – ook wel openbare aankondigingen – die zichtbaar zijn vanaf de openbare weg. Bijvoorbeeld: gevelreclame, uithangbord, raamreclame, abri, naambord of menukaart. Het gaat om uitingen die langer dan 10 weken in een jaar zichtbaar zijn. Met speciale scan-apparatuur gaat de gemeente Amsterdam aan de slag om alle vormen van (reclame)uitingen in de stad te registreren en te meten waaruit de belastingaanslag zal volgen.
Belastingplichtige is degene voor wie de uiting wordt gedaan, degene met het grootste belang: De organisatie waar de uiting wordt aangetroffen of de organisatie die hoofdgebruiker is van het object waarop de uiting staat. De tarieven zijn afhankelijk van de zone en de grootte van de uiting.
Natuurlijk zijn er uitzonderingen, zoals verkoop/ verhuurborden van makelaars, bewegwijzering met een algemeen belang, uitingen op sportvelden die niet gericht zijn op de openbare weg en niet-commercieel uitingen op scholen en ziekenhuizen. Politieke uitingen tijdens verkiezingscampagnes vallen er ook buiten, maar die zouden toch niet langer dan 10 weken in een jaar zichtbaar zijn.
Winkeliers en bedrijven zullen de invoering direct merken. Een paar kleine uitingen (van 2 t/m 10m2) in het centrum kosten €275,- per jaar. Een bord van bijvoorbeeld 100m2 aan de rand de stad kost de ondernemer €1.875,- per jaar.
De buitenreclame exploitanten krijgen vanzelfsprekend hier ook mee te maken en zullen deze tarieven door moeten berekenen aan hun klanten. Centercom, een van de exploitanten met de meeste vierkante meters reclame in Amsterdam meldt op haar website: Alle campagnes in Amsterdam krijgen te maken met een percentage reclamebelasting. Het percentage reclamebelasting zal berekend worden over het bruto campagnebedrag en duidelijk gespecificeerd worden op de offerte en/of order(bevestiging).”

Reclame op NS stations ’tijdelijk weg’

Al vele jaren geleden startte JCDecaux een procedure tegen de NS, omdat de Europese regels voor openbaar aanbesteden niet gevolgd zouden zijn. Na een jarenlange procedure stelde het Gerechtshof JCDecaux op de belangrijkste punten in het gelijk. In andere woorden, de NS had moeten aanbesteden. De rechterlijke uitspraak heeft grote gevolgen: vanaf 1 december zijn alle reclamevitrines op de stations ‘leeg’. Dat betekent witte vakken in de analoge vitrines en de digitale reclamevitrines staan op zwart, waardoor de huidige exploitant (Exterion Media) dit voor adverteerders aantrekkelijke medium niet meer mag verkopen.
De witte reclamevakken hebben veel aandacht gekregen via vele nieuwsberichten en twitter feeds. Lopend op de stations zien we onmiddellijk wat het effect van reclame was: de levendigheid heeft een flinke deuk gekregen. Via diverse kanalen heeft de NS laten weten dat de reclame terugkomt, maar dat eerst een aanbestedingsprocedure gevolgd zal worden.

Hieronder een link naar een paar artikelen:
Artikel Volkskrant van 9 december 2019
Artikel NOS van 9 december 2019
Artikel AD van 9 december 2019
 

Impressie van digitale reclame Oost- en Ringlijn Amsterdam

Eind 2017 werd door CS Digital Media de aanbesteding gewonnen voor reclame in de Amsterdamse metro. In 2018 zijn de voorbereidingen gestart en vanaf eind 2018 verschenen de eerste digitale schermen. Eind 2019 kunnen we nu de balans opmaken na realisatie van de eerste twee fases.
NABB heeft een korte video gemaakt van de verschillende reclameobjecten:
KLIK HIER.

  1. plaatsing van digitale schermen in de ondergrondse stations van de Oostlijn
  2. plaatsing van nieuwe haltevoorzieningen (wachthuisjes en windschermen)
In de speciaal hiervoor ontwikkelde nissen zijn digitale schermen geplaatst. Diverse nissen zijn uitgevoerd met een LCD-scherm en op belangrijke locaties zijn grotere nissen voorzien van drie 86″ schermen naast elkaar. Deze schermen worden afzonderlijk, maar ook als een totaal scherm verkocht. Bij de uitgang van Amsterdam CS zijn een tweetal grotere LED-schermen geplaatst.
Onderdeel van het project betrof ook de realisatie van wachthuisjes en windschermen op de bovengrondse stations van de Oost- en Ringlijn. De gemeente heeft hiervoor een ontwerp laten maken. In vele wachthuisjes zijn digitale schermen geplaatst (75″). Voor Nederland is dit bijzonder, omdat nog slechts sporadisch in abri’s digitale schermen geplaatst worden (op dit moment alleen in centrum Utrecht).
De volgende en laatste fase van het project betreft de realisatie van reclamevitrines in de stations van de Noord-Zuidlijn. De gemeente had prioriteit gegeven aan het opleveren van de NZL medio vorig jaar, zodat de voorbereidingen voor de plaatsing van de reclamevitrines vertraging heeft opgeleverd. Naar verwachting zal CS Digital Media later in 2020 starten met de plaatsing van de reclamevitrines in deze stations.